Wij printen met FDM (fused deposition modelling): de printer smelt een plastic draad (filament) en legt die in dunne lijnen neer, laag voor laag, vanaf het printbed omhoog. Bijna elke ontwerpregel volgt daaruit. Elke laag moet op de laag eronder rusten, en de verbinding tussen twee lagen is zwakker dan het plastic binnen één laag.

Overhangs

Een overhang is elk deel van je model dat uitsteekt over de laag eronder. Elke nieuwe laag mag een klein stukje verder uitsteken dan de vorige, dus flauwe hellingen printen zonder hulp. Als vuistregel geldt: alles tot 45° vanaf verticaal print strak. Is het steiler, dan hangt de rand van elke laag in de lucht, zakt door en krult op.

Steilere overhangs hebben support nodig: een tijdelijke constructie eronder die de overhang ondersteunt en daarna wordt weggebroken. Support kost extra materiaal en tijd, en laat een ruwer oppervlak achter waar het je onderdeel raakte. Onderdelen met support versturen we met de support er nog aan, zodat je die zelf kunt verwijderen; een zijkniptang en een kleine tang werken het best.

Zo heb je minder support nodig:

• Gebruik afschuiningen aan onderranden in plaats van afrondingen. Een afschuining van 45° print vanzelf; de onderste helft van een afronding is een steile overhang. Afrondingen aan boven- en zijranden zijn prima.
• Bruggen zijn prima als ze kort zijn. Een vlakke overspanning tussen twee steunpunten (zoals de bovenkant van een deuropening) print in de lucht tot ongeveer 10 mm met een nette onderkant. Langere overspanningen gaan doorzakken.
• Maak liggende gaten druppelvormig. Een rond gat dat op zijn kant ligt heeft bovenin een vlakke overhang. Tot ongeveer 8 mm doorsnede print dat acceptabel; daarboven geef je de bovenkant een punt van 45° (een druppelvorm), dan print het strak.
• Denk aan de oriëntatie. Leg je onderdeel op zijn grootste platte vlak. Jij bepaalt de vorm, wij zetten het op het printbed, dus ontwerp waar het kan een platte kant.
• Splits grote of ingewikkelde onderdelen. Twee eenvoudige helften die je lijmt of schroeft printen vaak beter, sterker en goedkoper dan één onderdeel vol support.

Laaglijnen

Omdat een print uit gestapelde lagen bestaat, is hij niet in elke richting even sterk. Langs de lagen is het plastic één doorlopende lijn en dus sterk. Tussen de lagen is het alleen versmolten met de laag eronder. Een onderdeel dat zo wordt getrokken of gebogen dat de lagen loskomen, breekt dus veel makkelijker, vaak bij de helft van de sterkte of minder.

• Ontwerp zo dat de belasting langs de lagen loopt. Een haak of beugel die plat geprint is, is veel sterker dan hetzelfde onderdeel staand geprint, want dan knapt hij langs een laaglijn.
• Laaglijnen zie je op zijkanten en hellingen. Verticale wanden hebben een fijne horizontale structuur. Flauwe hellingen en koepels laten trapjes zien (zie Laaghoogte). Vlakke bovenkanten en de onderkant, die op ons getextureerde printbed ligt, zijn het gladst.
• Hoge, dunne details zijn zwak. Een dun pennetje dat rechtop staat kan tussen twee lagen afbreken. Maak het dikker, geef het een afronding waar het aan het lichaam vastzit, of leg het neer.

Wanden, details en tekst

• Minimale wanddikte: 0,8 mm (twee geprinte lijnen). Gebruik 1,2 mm of meer voor alles wat belasting moet dragen.
• Kleinste detail: ongeveer 0,4 mm breed, de breedte van één geprinte lijn. Alles wat fijner is verdwijnt.
• Tekst: letters van minstens 5 mm hoog, met lijnen van minstens 0,5 mm breed en 0,6 mm hoog of diep. Tekst op een bovenvlak of een verticale wand is het best leesbaar.
• Onderranden: de eerste laag wordt op het printbed gedrukt en wordt iets breder (de “olifantenvoet”). Moet de onderrand ergens in passen, geef hem dan een kleine afschuining van 0,3 tot 0,5 mm.
• Grote platte onderdelen in ABS en ASA kunnen bij het afkoelen aan de hoeken kromtrekken. Afgeronde hoeken en wat extra dikte helpen.

Je bestand

• Upload STL, STEP of 3MF, tot 100 MB per bestand. STEP houdt rondingen exact, dus dat is een goede keuze vanuit CAD-software.
• Modelleer in millimeters. We printen het bestand op de maat waarin het is opgeslagen; controleer de maat die de pagina Directe prijs bij elk model toont.
• Het grootste onderdeel dat we kunnen printen is 256 × 256 × 256 mm.
• Zorg dat het model gesloten is (waterdicht) en uit één massief lichaam per onderdeel bestaat. De meeste CAD-programma’s doen dat vanzelf; scans en game-modellen moeten soms eerst gerepareerd worden.

Een tolerantie is hoeveel een geprinte maat mag afwijken van de maat in je model. Op onze printer zitten de meeste maten binnen ongeveer ±0,2 mm. Grote onderdelen en onderdelen in ABS en ASA, die bij het afkoelen iets krimpen, kunnen iets verder afwijken. Wijkt een maat meer dan 0,5 mm af van je model, dan geldt de print als defect en lossen we het op (zie Retourneren en terugbetalen).

Onderdelen die in elkaar passen

Moeten twee geprinte onderdelen, of een geprint en een gekocht onderdeel, in elkaar passen, laat dan ruimte tussen beide in je model. Beide oppervlakken worden iets ruw en wijken iets af, dus een pen van 10 mm past niet in een gat van 10 mm. De speling hieronder is de ruimte aan elke kant: een pen van 10 mm met een schuifpassing heeft een gat van 10,4 mm nodig.

Gaten en schroefdraad

• Gaten worden iets kleiner dan gemodelleerd, vooral kleine gaten. Moet er een schroef doorheen, maak het gat dan 0,2 tot 0,4 mm groter dan de schroef, of boor het achteraf op.
• Staande gaten (omhoog vanaf het printbed) zijn rond en nauwkeurig. Liggende gaten zijn bovenin minder rond; zie de tip over druppelvormige gaten hierboven.
• Schroefdraad: geprinte schroefdraad werkt vanaf ongeveer M6. Voor kleinere schroeven modelleer je een voorgat en gebruik je zelftappende schroeven, of druk je zelf messing inzetmoeren (heat-set inserts) in (modelleer het gat volgens de maat van de fabrikant).

De laaghoogte is de dikte van elke geprinte laag. Die bepaalt vooral hoe een onderdeel eruitziet en hoe lang het printen duurt. Je kiest hem onder Geavanceerd op de pagina Directe prijs; bij Basis printen we altijd op 0,20 mm.

Printtijd is een groot deel van de prijs, dus dunnere lagen kosten meer. Houd hier rekening mee:

• Laaghoogte telt alleen in de hoogte. Detail op een vlakke bovenkant of in de omtrek van bovenaf hangt af van de nozzle, niet van de laaghoogte.
• Hoogtes ronden af op lagen. Bij 0,28 mm wordt een detail van 10 mm hoog 10,08 mm of 9,80 mm. Moeten hoogtes exact zijn, kies dan een dunnere laag of ontwerp in veelvouden van de laaghoogte.
• Dunner is niet sterker. Onderdelen op 0,20 of 0,28 mm zijn meestal even sterk of sterker dan op 0,08 mm. Kies fijne lagen voor het uiterlijk, niet voor de sterkte.

De nozzle (spuitmond) is de opening waar het gesmolten plastic uit komt, en de maat ervan bepaalt de breedte van elke geprinte lijn. We printen elke bestelling met een nozzle van 0,4 mm, de standaardmaat en de beste balans tussen detail en snelheid. Die legt lijnen van ongeveer 0,4 tot 0,45 mm breed.

Wat dat betekent voor je ontwerp:

• Ontwerp wanden in stappen van ongeveer 0,4 mm: 0,8, 1,2, 1,6 mm enzovoort. Een wand van 1,0 mm print ook, maar dan moet de printer de overgebleven ruimte vullen met een dun extra lijntje, wat minder netjes is.
• Details dunner dan 0,4 mm zijn niet te printen. Fijne ribbels, dunne letterlijnen en scherpe binnenhoeken worden afgerond tot de lijnbreedte.
• Scherpe binnenhoeken van bovenaf gezien krijgen een kleine radius van ongeveer 0,2 mm. Ontwerp een kleine hoekradius waar onderdelen in elkaar moeten passen.

Heeft je project echt een andere nozzle nodig? Mail ons voordat je bestelt, dan laten we weten wat er kan.

Een print is geen massief plastic. Hij heeft een dichte buitenhuid, de wanden aan de zijkanten en dichte lagen boven en onder, en binnenin een licht patroon dat vulling (infill) heet. Hoe sterk een onderdeel is, hangt vooral af van de wanden, de oriëntatie en het materiaal, en veel minder van de vulling.

Basis: kies een sterkte

Geavanceerd: wat elke instelling doet

• Wanden (1–6): het aantal lijnen rond de buitenkant. Dit heeft het grootste effect op de sterkte, vooral bij buigen en bij schroefgaten. Van 2 naar 4 wanden helpt meer dan van 20% naar 50% vulling.
• Vulling (10–100%): hoe vol de binnenkant is. 15 tot 25% is voor de meeste onderdelen ruim genoeg. Boven 50% wordt een onderdeel zwaar en duur voor weinig winst. 100% geeft een massief onderdeel.
• Vulpatroon: Gyroid is in alle richtingen even sterk en een goede keuze voor sterke onderdelen; Raster en Lijnen zijn snel en prima voor lichte onderdelen; Kubisch, Driehoeken en Honingraat zijn stijve, degelijke keuzes daartussenin.
• Support: Normaal past bij vlakke overhangs, Boom raakt minder van het oppervlak en past bij ronde en organische vormen. Kies Geen alleen als je onderdeel geen overhangs steiler dan 45° heeft.

Ontwerptips voor sterkte

• Oriënteer op de belasting: zorg dat de kracht langs de lagen loopt, niet dwars erop (zie Laaglijnen).
• Rond binnenhoeken af. Een scherpe binnenhoek concentreert spanning en scheurt als eerste; een radius van 1 tot 2 mm spreidt die.
• Maak het dikker waar het telt in plaats van het hele onderdeel te vullen. Dikkere wanden rond gaten en bevestigingspunten geven veel sterkte voor weinig materiaal.
• Kies het juiste materiaal. PLA is stijf maar knapt; PETG buigt voordat het breekt; ABS en ASA kunnen tegen warmte. Zie Materialen.

We printen in zes materialen. De pagina Directe prijs toont alleen de materialen en kleuren die we nu op voorraad hebben, dus niet elk materiaal hieronder is altijd beschikbaar op de dag dat je bestelt.

Snelle keuzehulp

De verwekingstemperaturen zijn gangbare waarden voor deze materialen, geen garanties. Een onderdeel onder belasting wordt eerder zacht.

1. Exporteer je model als STL, STEP of 3MF, in millimeters.
2. Upload het op de pagina Directe prijs. Je kunt tot 12 modellen tegelijk toevoegen en elk model in 3D ronddraaien om het te controleren.
3. Kies je instellingen per model: aantal, materiaal, kleur en sterkte onder Basis, of laaghoogte, wanden, vulling, patroon en support onder Geavanceerd. Met “Kopieer naar alle modellen” geef je de rest dezelfde instellingen.
4. Zie je prijs binnen een paar seconden, leg alles in je winkelwagen en reken af.
5. Wij printen en versturen het. Tot het printen begint kun je gratis annuleren via Mijn account.

Wat de prijs bepaalt

• Materiaal: hoeveel plastic je onderdeel gebruikt, inclusief wanden, vulling en eventuele support, en welk materiaal het is.
• Printtijd: grotere onderdelen, dunnere lagen en meer wanden en vulling duren langer.
• Opstartkosten: elk printbed heeft kleine opstartkosten. Onderdelen met hetzelfde materiaal, dezelfde kleur en laaghoogte die op één printbed passen delen die, dus meerdere onderdelen tegelijk bestellen is goedkoper.